İstanbul’da 2024 yılının ilk ayı olan Ocak ayına ilişkin enflasyon rakamları açıklandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İstanbul İstatistik Ofisi tarafından yayınlanan verilere göre, kentte perakende fiyatlar bir önceki aya kıyasla yüzde 4,56 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte, İstanbul’un yıllık enflasyonu yüzde 79,89 seviyesine tırmandı.
Açıklanan rakamlar, bir önceki ay olan Aralık 2023’teki yüzde 74,88’lik yıllık enflasyonun üzerine çıkarak, metropolde hayat pahalılığının hız kesmeden yükselmeye devam ettiğini ortaya koydu. Özellikle Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 5 Şubat Pazartesi günü açıklanacak ulusal enflasyon verileri öncesinde, İstanbul’dan gelen bu öncü göstergeler, piyasaların genel ekonomik gidişata dair beklentilerini şekillendirmede kritik bir rol oynuyor.
Ocak Ayı Enflasyonuna Etki Eden Başlıca Faktörler
İBB İstanbul İstatistik Ofisi’nin “İstanbul Perakende Fiyat Endeksi” hesaplamalarına göre, Ocak ayında gözlemlenen yüzde 4,56’lık aylık enflasyona en büyük katkıyı sağlayan harcama grupları ve artış oranları şu şekilde sıralandı:
Harcama Gruplarına Göre Aylık Değişimler
- Gıda Harcamaları: Yüzde 8,79’luk artışla enflasyonun lokomotif kalemlerinden biri oldu. Özellikle kış mevsiminin etkisiyle taze sebze ve meyve fiyatlarında yaşanan yükselişler, bu gruptaki artışı tetikledi.
- Ulaştırma ve Haberleşme Harcamaları: Yüzde 6,84 oranında yükseldi. Akaryakıt fiyatları, toplu taşıma ücretlerindeki revizyonlar ve iletişim hizmetlerindeki maliyet artışları bu gruptaki yükselişin ana nedenleri arasında yer aldı.
- Ev Eşyası Harcamaları: Yüzde 5,61’lik artışla hanehalkı bütçeleri üzerindeki baskısını sürdürdü. Dayanıklı tüketim malları ve ev tekstili gibi ürün gruplarındaki fiyat artışları dikkat çekti.
- Sağlık ve Kişisel Bakım Harcamaları: Yüzde 4,88 oranında arttı. İlaç, kişisel hijyen ürünleri ve sağlık hizmetlerindeki fiyat düzenlemeleri bu artışta etkili oldu.
- Giyim Harcamaları: Yüzde 4,79’luk bir artış kaydetti. Yeni sezon ürünlerinin piyasaya sürülmesi ve üretim maliyetlerindeki artışlar bu grubun yükselişinde rol oynadı.
Bu artışların yanı sıra, bazı harcama gruplarında düşüşler de yaşandı. Özellikle Konut Harcamaları (Kira, Su, Elektrik, Yakıt) kalemi, yüzde 0,47 oranında düşüş göstererek genel enflasyon artışını bir miktar sınırlayıcı etki yarattı. Bu durum, yılbaşı itibarıyla enerji faturalarında yapılan bazı düzenlemelerden kaynaklanmış olabileceği belirtiliyor.
Yıllık Enflasyonda Hızlanan Yükseliş
İstanbul’da yıllık enflasyonun Aralık 2023’teki yüzde 74,88’den Ocak 2024’te yüzde 79,89’a yükselmesi, kent sakinlerinin alım gücünde ciddi bir erime yaşandığını bir kez daha vurguladı. Yıllık bazda hemen hemen tüm harcama gruplarında çift haneli, hatta üç haneli artışlar kaydedilirken, özellikle gıda, konut ve ulaştırma gibi temel ihtiyaç kalemlerindeki yüksek enflasyon seyri, hanehalkı bütçeleri üzerinde yoğun bir baskı oluşturmaya devam ediyor.
Enflasyon rakamları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) para politikası duruşu ve faiz kararları açısından da yakından takip ediliyor. Yüksek ve yapışkan enflasyonun devam etmesi, sıkı para politikasının sürdürüleceğine dair sinyaller verirken, önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadelede atılacak adımların ne denli etkili olacağı hem piyasalar hem de tüketiciler için büyük bir merak konusu olmaya devam ediyor.
Ekonomistler, İstanbul enflasyonunun Türkiye geneli için önemli bir öncü veri niteliği taşıdığını ve ulusal rakamların da benzer bir tablo sergileyebileceğini öngörüyor. TÜİK’in pazartesi günü açıklayacağı veriler, ekonomik gidişata dair daha geniş bir perspektif sunacak.
