Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, son dönemde sıkılaşan kredi kartı limitleri ve asgari ödeme oranlarına ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Baran, bu tür adımların tüketicilerin ödeme gücünü zayıflatabileceğini, tüketimi daraltarak reel sektörü olumsuz etkileyebileceğini ve ekonomik aktiviteyi yavaşlatabileceğini belirtti. Merkez Bankası’nın (TCMB) kredi kartı büyüme limitlerini düşürmesi ve faiz oranlarını artırması sonrası gelen bu açıklama, finans piyasalarında ve reel ekonomideki potansiyel riskleri gündeme taşıdı.
Baran, özellikle yüksek enflasyon ortamında kredi kartlarının vatandaşlar için bir ödeme aracı olmaktan öte, temel ihtiyaçlarını karşılamada kritik bir finansman kaynağı haline geldiğini vurguladı. Limitlerdeki daralmanın, gıda, kira, eğitim ve sağlık gibi zorunlu harcamaları karşılamakta zorlanan tüketicileri daha da çıkmaza sokabileceğine dikkat çekti.
Sıkılaşma Adımları ve Ekonomik Yansımaları
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyonla mücadele kapsamında son dönemde para politikasında sıkılaştırmaya gitmişti. Bu adımların bir parçası olarak:
- Politika faizi önemli ölçüde artırıldı.
- Bireysel kredi kartları için aylık büyüme sınırı %3’ten %2’ye düşürüldü.
- Ticari kredilerdeki büyüme sınırları da benzer şekilde daraltıldı.
ATO Başkanı Baran, bu kararların bankaların kredi kartı limitlerini daraltmasına ve asgari ödeme oranlarını artırmasına neden olduğunu belirtti. Bu durumun kısa vadede enflasyonla mücadeleye katkı sağlayabileceği düşünülse de, uzun vadede ekonomik aktivite üzerinde ciddi olumsuz etkileri olabileceği görüşünü savundu.
Tüketici Üzerindeki Etkileri Ne Olacak?
Baran’a göre, kredi kartı limitlerindeki kısıtlamalar doğrudan tüketici harcamalarını etkileyecek:
- Ödeme Güçlüğü: Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlar, temel ihtiyaçlarını karşılamakta daha fazla zorluk yaşayacak. Ay sonunu kredi kartıyla getiren hane halkları için bu durum büyük bir sorun teşkil edecek.
- Tüketim Azalması: Limitlerin düşmesi, genel tüketimi kısıtlayacak ve perakende sektöründen hizmet sektörüne kadar birçok alanda satışları olumsuz etkileyecek.
- Borçlanma Sıkıntısı: Bankalar, artan risk algısı nedeniyle yeni kart vermekte veya mevcut limitleri artırmakta daha çekingen davranacak.
Reel Sektör ve Bankacılık İçin Riskler
Kredi kartı sıkılaşmasının reel sektör ve bankacılık sistemi üzerindeki potansiyel yansımaları da ATO Başkanı’nın gündemindeydi:
- Ekonomik Yavaşlama: Tüketimdeki daralma, zincirleme bir etkiyle üretim, istihdam ve genel ekonomik büyüme üzerinde yavaşlatıcı bir rol oynayacak.
- Takipteki Kredilerde Artış: Vatandaşların ödeme güçlüğü çekmesi, bankaların takipteki alacaklarında (NPL) artışa yol açabilir. Bu durum, bankacılık sektörünün karlılığını ve aktif kalitesini olumsuz etkileyebilir.
- Çelişkili Politikalar: Bir yandan KGF gibi teşvik paketleriyle ekonominin canlandırılmaya çalışıldığı, diğer yandan tüketimin kısıtlandığı bir tablonun oluştuğu eleştirisi getirildi.
Baran’dan Çözüm Önerisi ve Uzun Vadeli Bakış
Gürsel Baran, enflasyonla mücadelenin temel çözümünün tüketimi kısıtlamak değil, üretim ve ihracatı artırmak olduğunu yineledi. “Kredi kartının bir lüks değil, buzdolabı boş olan, çocuğunun okul taksitini ödeyen, kirasını veren vatandaşın can simidi olduğunu unutmamalıyız,” ifadelerini kullandı. Bankaların risk yönetimini titizlikle yapması gerektiğini ancak finansman kanallarını tamamen kapatmamasının önemini vurguladı.
Baran, atılacak adımların ülkenin sosyo-ekonomik gerçekleriyle uyumlu olması ve makroekonomik istikrarı sağlarken vatandaşın refahını da göz ardı etmemesi gerektiğini belirtti. Aksi takdirde, kısa vadeli kazanımların uzun vadede daha büyük ekonomik ve sosyal maliyetlere yol açabileceği uyarısında bulundu.
