Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, bankaların kredi kartı limitlerinde uygulamaya başladığı daraltma politikalarının tüketiciler ve piyasa için ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti. Baran, söz konusu daraltmanın ekonomik aktiviteyi yavaşlatabileceği ve özellikle düzenli ödeme yapan vatandaşların finansal sıkıntıya düşmesine neden olabileceği konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Baran’a göre, kredi kartları artık lüks tüketim aracı olmaktan çıkıp, enflasyonist ortamda vatandaşın temel ihtiyaçlarını karşılamada kritik bir role sahip. Bu nedenle, limitlerdeki sıkılaşmanın, ödeme güçlüğü yaşayan kişi sayısını artırma potansiyeli taşıdığı ve zincirleme bir etkiyle ekonominin genelini olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.
Kredi Kartları Neden Önemli?
ATO Başkanı Gürsel Baran, kredi kartlarının günümüz ekonomisindeki yerini şu şekilde özetledi:
- Temel İhtiyaç Aracı: Yüksek enflasyon döneminde, birçok vatandaş için maaşını ay sonuna kadar idare etmenin ve temel harcamalarını yapmanın bir yolu haline geldi.
- Piyasa Canlılığı: Tüketimi destekleyerek iç piyasaların hareketli kalmasına yardımcı oluyor. Ödeme gücü sınırlı olan kesimler için nakit akışını kolaylaştırıyor.
- Ekonomik Destek: Periyodik ödeme yapan milyonlarca vatandaşın ekonomik döngüde kalmasını sağlıyor, bu da perakende ve hizmet sektörleri için hayati önem taşıyor.
Limit Daralması Kimleri Nasıl Etkiliyor?
Bankaların kredi kartı limitlerini daraltma adımı, belirli kesimler üzerinde doğrudan ve olumsuz etkiler yaratabilir:
- Düzenli Ödeme Yapan Tüketiciler: Borçlarını düzenli ödeyen, finansal geçmişi temiz bireylerin dahi limitlerinin düşürülmesi, onların günlük finansal planlamalarını alt üst edebilir.
- Düşük Gelir Grupları: Enflasyonun baskısı altında temel ihtiyaçlarını karşılarken zorlanan düşük ve orta gelirli vatandaşlar, limit daralmasıyla birlikte daha büyük ödeme güçlükleriyle karşılaşabilir.
- Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ’ler): Tüketimin azalması, perakende ve hizmet sektöründeki KOBİ’lerin cirolarını düşürebilir, bu da iş hacmi ve istihdam üzerinde baskı yaratabilir.
Baran, “Ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar, limitlerindeki daralma ile birlikte ya harcamalarını tamamen kesecek ya da farklı finansman yolları arayışına gireceklerdir. Bu durum, ekonominin yavaşlamasına ve hatta daralmasına yol açabilir,” ifadelerini kullandı.
Ekonomik Sonuçları Neler Olabilir?
Kredi kartı limitlerindeki sıkılaşmanın makroekonomik düzeyde potansiyel sonuçları şunlar olabilir:
- Tüketimde Daralma: Harcama kapasitesinin azalmasıyla birlikte genel tüketim düşüşü yaşanabilir.
- Piyasa Durağanlığı: İç piyasalardaki hareketlilik azalabilir, bu da işletmelerin gelirlerini ve kârlılıklarını olumsuz etkileyebilir.
- Kayıt Dışı Ekonomiye Yönelim: Finansal sisteme erişimi kısıtlanan bazı vatandaşlar, kayıt dışı borçlanma veya farklı yöntemlere yönelebilir.
- Borç Sıkıntılarının Artması: Mevcut borçların çevrilmesinde yaşanacak zorluklar, bireysel iflasları ve takipteki alacakları artırabilir.
ATO’dan Çözüm Önerisi ve Çağrı
Gürsel Baran, bankaların kredi kartı limit politikalarını gözden geçirmeleri gerektiğini belirterek, daha dengeli ve ayrıştırılmış bir yaklaşım çağrısında bulundu. Baran’ın çözüm önerisi, ödemelerini düzenli yapan ve finansal disiplini olan vatandaşlarla, borç ödeme konusunda sıkıntı yaşayanları birbirinden ayırmak üzerine kurulu:
“Bankalar, ödeme güçlüğü çekenlerle periyodik ödeme yapanları birbirinden ayırmalıdır. Bu ayrım yapılmadan uygulanan genel bir limit daralması, haksız yere birçok vatandaşı mağdur etmekle kalmayacak, aynı zamanda ekonomiye de zarar verecektir.”
ATO Başkanı, kredi kartlarının, özellikle enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde, toplumun geniş kesimlerinin harcama gücünü destekleyen önemli bir finansal araç olduğunu ve bu fonksiyonunun korunması gerektiğini bir kez daha vurguladı. Ekonominin sağlığı için tüketim dinamiklerinin canlı tutulması gerektiği mesajını verdi.
