Türkiye’nin dış ticaret açığı, Ocak 2024’te bir önceki yıla göre önemli bir düşüşle 8.4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan geçici verilere göre, ihracat yıllık bazda hafif gerileme kaydederken, ithalattaki sert düşüş açığın daralmasında belirleyici rol oynadı.
Ocak ayında Türkiye’nin ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4.0 azalarak 19.2 milyar dolara geriledi. Buna karşılık, ithalat yüzde 22.0’lik çarpıcı bir düşüşle 27.6 milyar dolara indi. Böylece, geçen yılın Ocak ayında 15.4 milyar dolar olan dış ticaret açığı, bu yıl 7 milyar dolar azalarak 8.4 milyar dolara gerilemiş oldu.
Ocak 2024 Dış Ticaret Verileri Mercek Altında
İhracat ve İthalattaki Değişimler Neler?
- İhracat: Ocak 2023’te 20.0 milyar dolar olan ihracat, Ocak 2024’te yüzde 4.0 azalışla 19.2 milyar dolara düştü. Bu hafif gerileme, küresel talepteki yavaşlamanın bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
- İthalat: Ocak 2023’teki 35.4 milyar dolarlık ithalat hacmi, Ocak 2024’te yüzde 22.0’lik keskin bir düşüşle 27.6 milyar dolara indi. İthalattaki bu belirgin azalma, büyük ölçüde enerji ve parasal olmayan altın ithalatındaki düşüşten kaynaklandı.
- Dış Ticaret Açığı: İhracattaki düşüşe rağmen, ithalattaki çok daha büyük oranlı azalış sayesinde dış ticaret açığı yüzde 45.4 oranında daralarak 15.4 milyar dolardan 8.4 milyar dolara geriledi.
Enerji ve Altın İthalatının Rolü
Ocak ayında ithalattaki düşüşün ana nedenlerinden biri, enerji ithalatındaki gerileme oldu. Küresel enerji fiyatlarındaki düşüş ve iç talepteki olası yavaşlama enerji faturasını hafifletti. Benzer şekilde, parasal olmayan altın ithalatındaki düşüş de toplam ithalat rakamlarını aşağı çekti. Bu iki kalemdeki azalış, toplam ithalat düşüşünün önemli bir kısmını oluşturdu.
Kimlerle Ticaret Yapıldı? Başlıca Ticaret Ortakları
Türkiye’nin Ocak ayındaki dış ticaretinde başlıca ortakları ve bölgeler şu şekilde sıralandı:
- AB Ülkeleriyle Ticaret: Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin ihracattaki payı, geçen yılın Ocak ayındaki yüzde 41.6’dan bu yıl yüzde 40.5’e geriledi.
- En Çok İhracat Yapılan Ülkeler: Almanya (1.65 milyar dolar), ABD (1.19 milyar dolar), Birleşik Krallık (1.02 milyar dolar), Irak (1.00 milyar dolar) ve İtalya (874 milyon dolar) en çok ihracat yapılan ülkeler oldu.
- En Çok İthalat Yapılan Ülkeler: Çin (3.60 milyar dolar), Rusya (3.53 milyar dolar), İsviçre (2.05 milyar dolar), Almanya (1.92 milyar dolar) ve ABD (1.40 milyar dolar) en çok ithalat yapılan ülkeler olarak kayda geçti.
- İhracatı En Çok Artan Ülkeler: Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılan ihracat yüzde 124.7 artışla 858 milyon dolara ulaştı.
- İthalatı En Çok Artan Ülkeler: Güney Kore’den yapılan ithalat yüzde 73.7 artışla 682 milyon dolar seviyesine yükseldi.
Dış Ticaret Hacmi ve Kapsama Oranı
Ocak 2024’te toplam dış ticaret hacmi, yani ihracat ve ithalatın toplamı, 46.8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı dönemindeki 55.4 milyar dolarlık hacme göre bu, ticaret hacminde de bir daralma yaşandığını gösteriyor. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise, ithalattaki düşüşün etkisiyle Ocak 2023’teki yüzde 56.6’dan Ocak 2024’te yüzde 69.6’ya yükselerek önemli bir iyileşme kaydetti.
Bu veriler, Türkiye ekonomisinin dış ticaret dengesinde, küresel talepteki yavaşlamaya rağmen ithalat tarafında gerçekleşen güçlü düşüş sayesinde pozitif bir gelişim gösterdiğini ortaya koyuyor. Özellikle enerji ve altın gibi stratejik ürünlerdeki ithalatın azalması, cari denge üzerindeki baskıyı hafifletme potansiyeli taşıyor.
