Türkiye gübre piyasasında dolaşan “satışların durduğu” veya “tedarik sıkıntısı yaşandığı” yönündeki iddialar, sektörün önde gelen isimleri tarafından kesin bir dille yalanlandı. Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Yönetim Kurulu Başkanı Cihan Tokgöz ve Gübretaş Genel Müdürü Kaya Ünal, hem deprem felaketi hem de Rusya-Ukrayna savaşı gibi zorlu dönemlerde dahi gübre satışlarının hiçbir zaman durdurulmadığını, yeterli stok bulunduğunu ve hatta fiyatların küresel düşüşlerle birlikte gerilemeye devam ettiğini vurguladı.
Bu açıklamalar, özellikle tarım sezonunun yaklaşmasıyla çiftçiler arasında oluşabilecek endişeleri gidermeyi hedefliyor. Sektör temsilcileri, çiftçileri spekülatif bilgilere itibar etmemeye ve panik alımlardan kaçınmaya çağırdı.
Gübre Satışları Neden Gündeme Geldi?
Geçtiğimiz dönemlerde yaşanan küresel krizler ve bölgesel olaylar, gübre tedarik zincirleri üzerinde zaman zaman baskı oluşturmuştu. Özellikle Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında, bazı kesimlerde gübre satışlarının durduğuna dair yanlış bir algı oluştu. Benzer şekilde, Rusya-Ukrayna savaşı, ham madde tedarikinde küresel aksaklıklara yol açarak Türkiye’de de gübre piyasasını etkilemişti. Ancak sektör yöneticileri, bu dönemlerde dahi üretimin ve satışların kesintisiz devam ettiğinin altını çizdi.
Sektör Liderlerinden Güvence
- GÜİD Başkanı Cihan Tokgöz: “Gübre satışları hiçbir zaman durdurulmadı. Deprem felaketinde de Ukrayna-Rusya savaşında da satışlarımız devam etti.” diyerek piyasadaki algının aksini belirtti. Tokgöz, yeterli hammadde ve ürün stoğu bulunduğunu, çiftçilerin ihtiyacı kadar gübre alması gerektiğini ve spekülatif alımların fiyatları olumsuz etkileyebileceğini vurguladı. Ayrıca, küresel düşüşlerin yerel fiyatlara da yansımaya devam ettiğini ifade etti.
- Gübretaş Genel Müdürü Kaya Ünal: “Gübretaş olarak, ne deprem sürecinde ne de önceki dönemlerde, gübre satış ve sevkıyatlarımızda hiçbir aksaklık yaşanmadı. Üretimimiz kesintisiz devam etti ve depolarımız yeterli seviyede doluydu.” açıklamasında bulundu. Ünal, şirketin tarıma ve çiftçiye olan desteğini sürdürdüğünü, tarım kooperatifleri aracılığıyla yaygın bir dağıtım ağına sahip olduklarını ve çiftçiye uygun fiyatlı gübre sunma gayretinde olduklarını ekledi.
Fiyatlarda Son Durum: Küresel Düşüşler İç Piyasaya Yansıyor
Gübre fiyatları, özellikle 2021 ve 2022 yıllarında küresel ham madde fiyatlarındaki fahiş artışlarla (yüzde 300-400 oranında) rekor seviyelere ulaşmıştı. Ancak 2023 yılı itibarıyla ham madde fiyatlarında başlayan düşüş eğilimi, iç piyasadaki gübre fiyatlarına da olumlu yansıdı. Sektör temsilcileri, bu düşüş trendinin devam etmesini beklediklerini ve bunun çiftçilerin maliyetlerini hafifleteceğini belirtiyor. Çiftçilerin panik alımlar yerine, ihtiyaca yönelik, düzenli alım yapmaları çağrısı bu bağlamda önem taşıyor.
Türkiye’nin Gübre Üretim Kapasitesi Yeterli mi?
Türkiye, yerli gübre üretiminde önemli bir kapasiteye sahip. Özellikle Gübretaş gibi firmalar, yurt içinde üretimi destekleyerek dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle çalışıyor. Sektör yetkilileri, mevcut üretim ve ithalat dengesiyle ülkenin gübre ihtiyacının rahatlıkla karşılanabileceğini ve herhangi bir arz sıkıntısı yaşanmayacağını ifade ediyor. Bu durum, çiftçilere uzun vadede daha istikrarlı bir tedarik ve fiyat ortamı sunuyor.
