Türk-İş’in açıkladığı Ekim 2023 verilerine göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması olan açlık sınırı 31.066 TL’ye yükseldi. Bu miktar, aynı zamanda asgari gıda maliyetini ifade ediyor. Gıda harcamasıyla birlikte giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri zorunlu diğer harcamaları da kapsayan yoksulluk sınırı ise 101.534 TL olarak belirlendi.
Bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 44.352 TL’ye ulaştı. Bu veriler, özellikle asgari ücretle geçinmek zorunda kalan milyonlarca hane için yaşam şartlarının ne denli ağırlaştığını gözler önüne seriyor.
Türk-İş Verileri Neyi Gösteriyor?
Türk-İş’in her ay Ankara’da yaptığı kapsamlı araştırmalar, dört kişilik bir ailenin ayakta kalabilmek için ihtiyaç duyduğu minimum gelir düzeyini ortaya koyuyor. Açlık sınırı, sadece gıda masraflarını kapsarken, yoksulluk sınırı ise barınma, giyim, ulaşım, eğitim, sağlık gibi temel yaşam giderlerini de içine alıyor. Bu rakamlar, Türkiye’deki gelir dağılımı eşitsizliği ve enflasyonun hanehalkı bütçeleri üzerindeki yıkıcı etkisini net bir şekilde gösteriyor.
Mutfak Harcamaları Nasıl Yükseldi?
Ekim ayında mutfak harcamalarındaki artış dikkat çekici seviyelere ulaştı. Aylık bazda gıda fiyatları %4,93 oranında yükseliş gösterdi. Yıllık bazda, yani son on iki aylık dönemde mutfak enflasyonu %80,39 olarak gerçekleşirken, son dört yıllık (48 aylık) kümülatif artış %309,61’e fırladı. Bu rakamlar, tüketicilerin temel gıda maddelerine ulaşmada yaşadığı zorlukların boyutunu vurguluyor.
Temel Gıda Fiyatlarındaki Artışlar Neler?
Ekim ayında birçok temel gıda maddesinin fiyatı rekor seviyelere ulaştı:
- Mevsiminde olunmasına rağmen taze sebze ve meyve fiyatları ciddi oranlarda arttı. Örneğin, patatesin kilosu 28 TL, soğanın kilosu 20 TL seviyelerine çıktı.
- Kuru baklagillerde de yükseliş gözlendi; kırmızı mercimek ve nohutun kilosu 40 TL’ye, pirincin kilosu ise 50 TL’ye ulaştı.
- Ekmek, bulgur, makarna, un gibi temel hububat ürünlerinde de fiyat artışları devam etti.
- Süt, yoğurt, peynir gibi süt ürünleri ve yumurta fiyatları da yükselişini sürdürdü.
- Kırmızı et, tavuk ve balık fiyatlarındaki yüksek seyir, dar gelirli ailelerin protein ihtiyacını karşılamasını giderek zorlaştırıyor.
- Tereyağı, margarin, sıvı yağlar, zeytin, bal, pekmez ve reçel gibi ürünlerin fiyatları da artan maliyetlerden nasibini aldı.
Uzmanlar, gıda fiyatlarındaki bu artışın sadece temel gıda maddelerinin değil, aynı zamanda ulaşım, enerji ve diğer girdi maliyetlerinin yükselmesinden kaynaklandığını belirtiyor. Enflasyonla mücadelede atılacak adımların, hanehalkı bütçeleri üzerindeki bu ağır yükü hafifletmesi bekleniyor.
