Rekabet Kurumu, 2023-2024 eğitim öğretim yılı için okul ücretleri ile yemek, servis ve kitap gibi zorunlu kalemlerin fiyatlarını birlikte belirledikleri iddia edilen 19 özel okul hakkında ön araştırma başlattı. Ankara’daki bu özel okullara yönelik soruşturma, sektördeki rekabet ihlali iddialarını yeniden gündeme getirdi.
Kurumdan yapılan açıklamaya göre, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri şüphesiyle yürütülen bu ön araştırma, özel eğitim sektöründeki fiyat kartelleşmesi iddialarının ciddiyetini ortaya koyuyor. Özellikle öğrenci velilerinin artan eğitim maliyetleri karşısında yaşadığı şikayetlerin ardından gelen bu hamle, piyasada adil rekabetin sağlanması açısından büyük önem taşıyor.
Rekabet Kurumu’nun Odağında Ne Var?
Rekabet Kurumu, soruşturma kapsamında özellikle şu iddiaları mercek altına alıyor:
- Fiyat Belirleme: 2023-2024 eğitim öğretim yılına ait okul ücretlerinin piyasa koşulları yerine, okullar arasında yapılan anlaşmalarla belirlenmesi.
- Ek Hizmet Ücretleri: Yemek, servis, kitap ve kırtasiye gibi okulun zorunlu kıldığı ek hizmet bedellerinin de benzer şekilde koordine edilerek tavan fiyatlarının belirlenmesi.
- Rekabet İhlali: Bu tür eylemlerin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan “rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama” amacını taşıyan anlaşma ve uyumlu eylemler kapsamına girip girmediği.
Ön araştırma, sektördeki diğer özel okullar ve paydaşlarla yapılan görüşmeler, toplanan belgeler ve piyasa analizleri ile devam edecek.
Kimler Mercek Altında?
Soruşturma, Ankara ilinde faaliyet gösteren toplam 19 özel okulu kapsıyor. Kurum, bu okulların isimlerini henüz kamuoyu ile paylaşmazken, ön araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre nihai kararını verecek.
Soruşturmanın Hukuki Boyutları ve Süreç
Rekabet Kurumu’nun başlattığı bu ön araştırma, Rekabet Hukuku’nun işleyişinde önemli bir adımı temsil ediyor. Süreç şu şekilde ilerleyecek:
- Ön Araştırma: Mevcut iddiaların ve şikayetlerin gerçeklik payı olup olmadığını anlamak için yürütülen ilk inceleme. Bu aşamada deliller toplanır ve piyasa analizi yapılır.
- Soruşturma Açılması: Ön araştırma sonucunda elde edilen bilgi ve belgeler, Rekabet Kurumu tarafından bir soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte bulunursa, ilgili okullar hakkında tam teşekküllü bir soruşturma başlatılır.
- İdari Para Cezası: Soruşturma sonucunda, Kanun’un ihlal edildiği tespit edilirse, ilgili teşebbüslere (okullara) yıllık gayrisafi gelirlerinin belirli bir yüzdesi oranında idari para cezası uygulanabilir. Bu cezalar, ihlalin niteliği ve süresine göre değişebilir ve oldukça yüksek meblağlara ulaşabilir.
Rekabet Hukuku ve Madde 4
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi, teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliği kararlarını yasaklar. Bu tür eylemlerin temel amacı veya etkisi, mal ve hizmet piyasalarında rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engellemek, bozmak ya da kısıtlamaktır. Eğitim sektörü de bu Kanun’un kapsamına girmekte olup, okullar arasında fiyat belirleme gibi eylemler kartelleşme olarak değerlendirilmektedir.
Önceki Örnek: 2020 Yılı Soruşturması
Rekabet Kurumu’nun özel okullara yönelik bu ilk soruşturması değil. Daha önce 2020 yılında da benzer bir soruşturma yürütülmüş ve İstanbul’daki 36 özel okula rekabet ihlali gerekçesiyle idari para cezası uygulanmıştı. O dönemde kesilen cezaların toplamı milyonlarca lirayı bulmuştu. Bu geçmiş örnek, mevcut soruşturmanın ciddiyetini ve olası sonuçlarının ağırlığını göstermesi açısından önemlidir. Kurumun, sektördeki fiyat istikrarını ve rekabet koşullarını yakından takip ettiği bir kez daha ortaya konmuştur.
