Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan e-ihracat desteklerinde önemli bir değişikliğe gidildi. 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle birlikte, e-ihracat desteklerinin kapsamı daraltılarak daha belirli kriterlere bağlandı. Bu adım, desteklerin daha etkin ve verimli kullanılması ile suistimallerin önüne geçilmesi hedefini taşıyor.
Daha önce, firmalar herhangi bir platform üzerinden gerçekleştirdikleri e-ihracat satışları için destek alabilirken, yeni dönemde yalnızca Bakanlık tarafından belirlenen ve mevzuatta açıkça tanımlanan B2C (işletmeden tüketiciye) e-ihracat platformları aracılığıyla yapılan satışlar desteklenecek. Bu değişiklik, sektördeki birçok e-ihracatçı firma için yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.
Ne Değişti? Destek Kapsamındaki Kısıtlamalar
Yeni düzenlemeyle birlikte e-ihracat destekleri, daha önceki geniş kapsamından sıyrılarak belirgin sınırlar içine çekildi. En temel değişiklik, e-ihracat tanımının daraltılması oldu. Artık desteklerden faydalanabilmek için firmaların satışlarını, uluslararası alanda tanınmış ve Bakanlıkça belirlenen B2C e-ihracat platformları üzerinden gerçekleştirmesi gerekiyor. Örnek olarak, Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve Alibaba gibi büyük platformlar bu kategoriye giriyor.
- Platform Kısıtlaması: Önceden herhangi bir platform üzerinden yapılan satışlar desteklenirken, 1 Ocak 2024 itibarıyla sadece Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanmış belirli B2C platformları üzerinden gerçekleştirilen satışlar destek kapsamına alınacak.
- Desteklenen Satış Türü: Destekler özellikle B2C modelindeki e-ihracat satışlarına odaklanacak.
- Desteklenen Harcamalar: Kapsam daraltılması, pazar yeri komisyon oranının %50’si ve yıllık azami 25.000 ABD Doları tutarındaki komisyon desteği ile yıllık toplam 1 milyon ABD Doları’na kadar verilen genel destekler üzerinde de etkili olacak.
Neden Değişti? Ticaret Bakanlığı’nın Hedefleri
Ticaret Bakanlığı’nın bu revizyonu yapmasının altında yatan temel nedenler, desteklerin etkinliğini artırmak ve kaynakların daha doğru hedeflere yönlendirilmesini sağlamak olarak belirtiliyor.
- Verimlilik Artışı: Destek bütçesinin, yüksek ihracat potansiyeli taşıyan ve uluslararası pazarda daha geniş kitlelere ulaşabilen platformlara odaklanarak daha verimli kullanılması hedefleniyor.
- Suistimalin Önlenmesi: Geniş kapsamın zaman zaman mevzuat dışı kullanımlara yol açtığı ve bu durumun önüne geçilmesi gerektiği düşünülüyor. Desteklerin belirli ve denetlenebilir platformlar üzerinden verilmesi, suistimal riskini azaltmayı amaçlıyor.
- Stratejik Odaklanma: Tanınmış e-ihracat platformlarıyla iş birliği yaparak Türk ürünlerinin global pazarlarda daha güçlü konumlanmasını sağlamak ve markalaşma süreçlerini hızlandırmak hedefleniyor.
Kimi Etkiliyor? Firmalar Üzerindeki Etkileri
Bu değişiklik, e-ihracat faaliyetleri yürüten birçok firmayı yakından ilgilendiriyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) ile niş platformlar üzerinden satış yapan firmalar için yeni bir uyum süreci başlayacak.
- KOBİ’ler ve Yeni Girişimler: Belirlenen büyük platformlarda henüz varlık gösteremeyen veya kendi özel altyapılarını kullanan firmalar, desteklerden faydalanabilmek için stratejilerini gözden geçirmek zorunda kalacaklar.
- Platform Seçimi: Firmaların e-ihracat stratejilerini, artık desteklenecek platformları göz önünde bulundurarak yeniden yapılandırması gerekecek. Bu durum, platform seçiminde daha stratejik davranmalarını zorunlu kılacak.
- Sektör Konsolidasyonu: Bu düzenleme, e-ihracat sektöründe belirli platformlar etrafında bir konsolidasyona yol açabilir, firmaların büyük oyuncularla iş birliğini artırmasına neden olabilir.
Hangi Destek Kalemleri Daraltıldı?
Başlıca pazar yeri giriş ve pazarlama destekleri bu kapsam daraltmasından etkileniyor:
- Pazar Yeri Komisyon Desteği: Pazar yeri komisyon oranının %50’si ve yıllık azami 25.000 ABD Doları tutarındaki destek, sadece onaylı platformlar için geçerli olacak.
- E-İhracat Sitesi Üyelik Desteği: E-ihracat sitesi üyeliği ve sanal fuarlara katılım gibi pazar yeri giriş destekleri.
- Dijital Pazarlama Desteği: Yurt dışı pazar yeri reklam ve dijital pazarlama faaliyetleri.
- Tanıtım ve Pazarlama Destekleri: Bireysel başvuru/listeleme ücretleri ile yazılım lisans/abonelik ücretleri gibi e-ihracat tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için sağlanan destekler.
E-İhracat Desteklerinde Kapsam Daraltıldı mı?
Evet, Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan e-ihracat desteklerinde 1 Ocak 2024 itibarıyla kapsam daraltıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte destekler, sadece Bakanlıkça belirlenen ve uluslararası alanda tanınmış B2C e-ihracat platformları üzerinden gerçekleştirilen satışlara yönelik olarak verilecek. Bu değişiklik, desteklerin daha verimli kullanılması ve suistimallerin önlenmesi amacıyla yapıldı.
