Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasında sayaç ve ölçüm sistemlerine ilişkin usul ve esaslarda köklü değişikliklere imza attı. Yayımlanan yeni düzenlemeler, elektrik dağıtım şirketlerinin ve tüm piyasa katılımcılarının sayaç okuma, ölçüm sistemi kurma ve veri erişimi konularındaki sorumluluklarını yeniden tanımlarken, uzaktan erişilebilir akıllı sayaç kullanımını teşvik etmeyi hedefliyor. 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecek bu değişiklikler, elektrik piyasasında şeffaflığı, güvenilirliği ve verimliliği artırmanın yanı sıra, nihayetinde perakende elektrik satış fiyatlarına olumlu yansıması bekleniyor.
EPDK’nın Resmi Gazete’de yayımlanan kararıyla, özellikle dağıtım şirketlerinin sayaç okuma yükümlülüğünün kaldırılması dikkat çekiyor. Bunun yerine, dağıtım şirketleri artık ölçüm sistemlerini kurmak, işletmek ve bu sistemlerin uzaktan erişilebilirliğini sağlamakla görevlendirilecek. Bu adım, dijitalleşme ve akıllı şebeke dönüşümü yolunda önemli bir eşik olarak kabul ediliyor.
Kim Ne Yaptı?
EPDK’dan Kapsamlı Revizyon
- Düzenleyici Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK).
- Düzenlemenin Amacı: Elektrik piyasasında sayaç ve ölçüm sistemlerine ilişkin usul ve esasları güncelleyerek, modern piyasa gereksinimlerine uygun hale getirmek.
- Yayınlanma Yeri: Resmi Gazete.
Ne Değişti?
Yeni düzenlemeler, sayaç okuma süreçlerinden veri paylaşımına, teknik standartlardan arızalı sayaç yönetimine kadar geniş bir yelpazede değişiklikler getiriyor:
- Sayaç Okuma Yükümlülüğü Kalkıyor: Dağıtım şirketlerinin mevcut sayaç okuma yükümlülüğü ortadan kalkacak. Bunun yerine, ölçüm sistemlerinin kurulması ve uzaktan erişilebilirliğinin sağlanması esas alınacak.
- Akıllı Sayaçlara Geçiş: Düzenleme, uzaktan erişilebilir akıllı sayaçların kullanımını yaygınlaştırmayı teşvik ediyor. Bu sayede, manuel sayaç okuma ihtiyacı azalacak, veri toplama süreçleri hızlanacak ve hata oranları düşecek.
- Uzaktan Erişim ve Veri Paylaşımı: Tüm piyasa katılımcılarına (üretim, iletim, dağıtım, tedarik şirketleri ve tüketiciler dahil) ölçüm verilerine güvenli, standart ve hızlı erişim imkanı sağlanacak. Bu, veri şeffaflığını ve piyasa etkinliğini artıracak.
- Teknik Standartlar ve Güvenilirlik: Sayaçların hata payları, kalibrasyon süreçleri, doğrulama ve mühürleme gibi teknik konularda standartlar belirlenerek ölçüm güvenilirliği artırılacak.
- Geçici Uzlaştırma (Tahmini Okuma) Kısıtlaması: Uzaktan okunamayan veya arızalı sayaçlar için uygulanan geçici uzlaştırma (tahmini okuma) uygulaması kaldırıldı. Bu uygulama sadece çok istisnai durumlarda geçerli olacak, bu da faturalandırma hatalarını minimize etmeyi hedefliyor.
Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
EPDK tarafından yayımlanan bu kapsamlı değişiklikler, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Bu tarih, sektör paydaşlarına gerekli alt yapı hazırlıklarını tamamlamaları için yeterli zaman tanıyor.
Neden Önemli ve Nasıl Bir Etki Yaratacak?
Bu düzenlemeler, elektrik piyasasında birçok olumlu etki yaratması bekleniyor:
- Tüketici Memnuniyeti: Ölçüm sistemlerinin dijitalleşmesi ve veri şeffaflığı, tüketicilerin fatura süreçlerine olan güvenini artıracak ve daha doğru faturalandırma sağlayacak.
- Piyasa Rekabeti: Verilere standart ve güvenli erişim imkanı, piyasada rekabeti artıracak, yeni hizmetlerin geliştirilmesine olanak tanıyacak.
- Maliyet Azalımı ve Perakende Fiyatlara Etki: Dağıtım şirketlerinin operasyonel maliyetlerinin düşmesi ve piyasa verimliliğinin artması, uzun vadede perakende elektrik satış fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturabilir.
- Akıllı Şebekelere Geçiş: Uzaktan erişilebilir sayaçlar, akıllı şebeke uygulamalarının ve talep tarafı katılımı gibi yenilikçi modellerin yaygınlaşması için temel bir altyapı sağlayacak. Bu, enerji verimliliği ve arz güvenliği açısından kritik öneme sahip.
- Veri Analizi ve Planlama: Gerçek zamanlı ve güvenilir ölçüm verileri, enerji piyasasının daha etkin planlanmasına ve yönetilmesine katkıda bulunacak.
EPDK’nın bu hamlesi, Türkiye elektrik piyasasını Avrupa ve dünya standartlarına yaklaştıran, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
