Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stoku, 2023 yılı Kasım ayı itibarıyla bir önceki yıl sonuna göre %1,3 oranında azalarak 163,6 milyar dolar seviyesine indi. Bu düşüş, makroekonomik istikrar ve dış finansman dinamikleri açısından piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, orijinal vadesine göre kısa vadeli dış borç, Kasım 2022 sonuna göre 2,2 milyar dolarlık bir düşüşle 163,6 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu azalışta, kamu kesimi ve Merkez Bankası borçlarındaki önemli gerilemeler etkili oldu.
Borç Yapısı Sektörlere Göre Nasıl Dağılıyor?
Kısa vadeli dış borç stokunun sektörel dağılımına bakıldığında ise farklı segmentlerdeki hareketlilik dikkat çekiyor:
- Bankacılık Sektörü: Bankaların kısa vadeli dış kredi borçları, 2022 yıl sonuna göre %13,5 azalarak 25,3 milyar dolara geriledi. Bu azalış, bankaların dış finansman tercihlerinde bir değişime işaret edebilir. Ancak, bankacılık sektörünün yurt dışı yerleşiklerden sağladığı mevduatlar farklı bir tablo çizdi. Yurt dışı yerleşiklerin bankalardaki yabancı para mevduatları %11 artışla 30,2 milyar dolara yükselirken, Türk lirası mevduatları ise %14,7 azalarak 17,6 milyar dolar oldu. Yurt dışı yerleşik bankaların Türkiye’deki bankalardaki mevduatları 20,7 milyar dolar, yurt dışı yerleşiklerin yurt dışı şubeleri tarafından açılan mevduatlar ise 9,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Bankaların yurt dışı yerleşiklerce yapılan repo işlemlerinden kaynaklanan borcu ise 0,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.
- Diğer Sektörler: Bankacılık dışı sektörlerin kısa vadeli dış kredi borçları, 2022 yıl sonuna göre %2,7 artışla 42,5 milyar dolara yükseldi. Bu sektörlerin dış ticaret kredileri ise %1,9 artarak 20,7 milyar dolar seviyesine ulaştı.
- Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli dış borcu, 2022 yıl sonuna göre %49,3 gibi önemli bir oranda azalarak 7,1 milyar dolara düştü. Merkez Bankası’nın bu borç stoku; yurt dışı yerleşik bankaların Merkez Bankası’ndaki mevduatları ile yurt dışı yerleşik banka dışı kuruluşların Merkez Bankası’ndaki mevduatlarından (genel hükümet, merkez bankaları ve uluslararası kuruluşlar) oluşmaktadır.
Borcun Para Birimi Kompozisyonu Nedir?
Kasım 2023 itibarıyla kısa vadeli dış borç stokunun %63,1’i ABD doları, %22,7’si avro, %10,6’sı Türk lirası ve %3,6’sı ise diğer para birimlerinden oluştu. Doların borç kompozisyonundaki ağırlığı devam ederken, avro ve Türk lirasının payları da önemli yer tutuyor.
Vadesi Bir Yıl İçinde Dolacak Uzun Vadeli Borçlar
Orijinal vadesine bakılmaksızın, vadesine 1 yıldan az kalmış uzun vadeli dış borçlar da kısa vadeli dış borç stokunun önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu borçlar, Kasım 2023 itibarıyla 42,9 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Bu veriler, Türkiye ekonomisinin dış finansman dinamiklerinin ve risk profilinin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir. Kısa vadeli borçlardaki genel gerileme, olumlu bir işaret olarak değerlendirilmekle birlikte, sektörel ve para birimi bazındaki detaylar, piyasa katılımcıları için derinlemesine analiz imkanı sunuyor.
