Son dönemde Borsa İstanbul’da yaşanan ralliye rağmen, ilk çeyrek bilançolarında mali yapılarını önemli ölçüde güçlendiren 21 şirketin hisse senetleri, piyasa ortalamasının çok altında bir performans sergileyerek dikkat çekti. Piyasanın bu güçlü şirketlere sırt çevirmesinin temelinde, düşük halka açıklık oranlarının getirdiği manipülasyon riski, genel piyasanın spekülatif bir dalgaya odaklanması ve yatırımcıların kısa vadeli kazanç peşinde koşması yatıyor.
Nisan başından Haziran ortasına kadar BIST 100 endeksi yaklaşık %14 yükselirken, finansal gücünü artıran bu seçkin 21 şirketin piyasa değeri sadece %4.5 oranında arttı. Bu durum, şirketlerin sağlam temelleri ile hisse senedi fiyatları arasındaki kopukluğu gözler önüne seriyor ve yatırımcıların neden değer odaklı yerine spekülatif hisselere yöneldiğini anlamayı gerektiriyor.
Neler Yaşandı?
Borsa Haber Online olarak yaptığımız analizde, 2024 yılının ilk çeyrek bilançolarına göre finansal performansını belirgin şekilde artıran şirketler mercek altına alındı. Çalışmamızda, %50 ve üzeri halka açıklık oranına ve 1 milyar TL’nin üzerinde piyasa değerine sahip şirketler arasından şu kriterleri karşılayanlar tespit edildi:
- Net kârını yıllık bazda artırdı.
- FAVÖK’ünü (EBITDA) yıllık bazda artırdı.
- Net borç/FAVÖK oranını düşürdü.
- Özsermaye/Varlık oranını artırdı.
Bu dört kritik finansal göstergeyi aynı anda iyileştiren toplam **21 şirket** belirlendi. Bu şirketler, 1 Nisan ile 11 Haziran tarihleri arasında, BIST 100 endeksinin %13.9’luk yükselişine karşılık, piyasa değerlerinde ortalama sadece **%4.5** artış kaydederek endeksin oldukça gerisinde kaldı.
Bu Ayrışma Neden Ortaya Çıktı?
Düşük Halka Açıklık ve Manipülasyon Riski
Analize dahil edilen şirketlerin önemli bir kısmı, genel olarak düşük halka açıklık oranlarına sahip. Bu durum, piyasa değerleri yükseldikçe manipülasyona açık hale gelmelerine neden oluyor. Temelleri güçlü olmasına rağmen, küçük bir yatırımcı grubu tarafından hisse fiyatlarının kolayca etkilenebilmesi, bu şirketlerin adil değerlemesinin önüne geçiyor.
Spekülatif Ralli ve Yatırımcı Odak Değişimi
Son dönemdeki borsa rallisi, sağlıklı bilançoya sahip, güçlü şirketlerden ziyade, genelde borçlu, düşük halka açıklığa sahip ve temel analizleri zayıf “meme hisseleri” olarak adlandırılabilecek spekülatif kağıtlar üzerinden gerçekleşti. Yatırımcılar, hızlı ve yüksek getiri vaat eden bu tür hisselere yönelerek, uzun vadeli değer yaratabilecek şirketleri göz ardı etti. Bu durum, piyasada adeta bir “kumarhane” mantığının hakim olduğunu düşündürüyor.
Makroekonomik Faktörler ve Alternatif Getiriler
Yüksek enflasyon ve faiz oranları da yatırımcı davranışlarını etkiliyor. Güçlü faiz getirileri, hisse senedi piyasalarına yönelen sermayeyi kısmen sabit getirili enstrümanlara kaydırabilir. Ayrıca, ekonomik belirsizlik ortamında, yatırımcılar daha kısa vadeli ve spekülatif hareketleri tercih ederek riskten kaçınma veya hızlı kar alma eğilimine girebiliyor.
Yatırımcı Psikolojisi
Piyasada “FOMO” (Fırsatı Kaçırma Korkusu) etkisiyle, hızla yükselen hisselere olan talebin artması, temel analizden uzaklaşarak sadece fiyat hareketlerine odaklanan bir yatırımcı kitlesi yaratıyor. Bu durum, sağlam temellere sahip şirketlerin “sıkıcı” olarak algılanmasına ve yatırımcı ilgisinden mahrum kalmasına yol açıyor.
Yatırımcılar İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu ayrışma, piyasada rasyonel olmayan bir değerleme ortamı oluşturuyor. Temelleri güçlü, mali yapısını iyileştiren şirketlerin değerinin altında işlem görmesi, uzun vadeli ve değer odaklı yatırımcılar için cazip fırsatlar sunabilir. Borsa Haber Online olarak, yatırımcıların kısa vadeli spekülasyonlardan ziyade, sağlam bilançoya, yüksek halka açıklık oranına ve şeffaf yönetişim ilkelerine sahip şirketlere odaklanmalarını tavsiye ediyoruz. Bu tür şirketler, piyasa volatilitesinin azaldığı ve rasyonel değerlemenin öne çıktığı dönemlerde gerçek potansiyellerini ortaya koyacaklardır.
21 şirket de güçlendi, piyasa neden sırtını döndü?
Piyasa, 2024 yılının ilk çeyreğinde finansal yapısını güçlendiren 21 şirkete, bu şirketlerin düşük halka açıklık oranlarının getirdiği manipülasyon riskine ek olarak, genel piyasada yaşanan spekülatif ralli ve yatırımcıların kısa vadeli, yüksek getirili kağıtlara odaklanması nedeniyle sırtını döndü.
