Türk plastik ambalaj sektörü, artan hammadde, enerji maliyetleri ve ithalat vergileri nedeniyle zorlu bir dönemeçten geçiyor. Bursa Plastik Ambalaj Sanayicileri Derneği (BURPAS) Başkanı Ömer Yeşil, sektörün adeta durma noktasına geldiğini belirterek, hükümetten acil destek çağrısında bulundu. Yeşil’e göre, 2023’ün son çeyreği ve 2024’ün ilk çeyreğinde yaşanan %30-40’lık hammadde fiyat artışları, fabrikaların %50 kapasiteyle çalışmasına neden oluyor ve yıllık 3-4 milyar dolarlık ihracat hedeflerini riske atıyor.
Sektör temsilcileri, maliyet baskısı altında ezildiklerini ve uluslararası rekabette güçlük çektiklerini ifade ediyor. Bu durum, sadece şirketlerin karlılığını değil, aynı zamanda istihdamı ve Türkiye’nin dış ticaret dengesini de olumsuz etkiliyor.
Maliyet Yükü Neden Arttı?
Plastik ambalaj sektörünün karşı karşıya kaldığı temel maliyet artışları üç ana başlık altında toplanıyor:
Hammadde Şoku
Ömer Yeşil, hammadde fiyatlarındaki fahiş artışa dikkat çekiyor. 2023 yılının son çeyreğinde %20-25 oranında artan hammadde maliyetleri, 2024’ün ilk çeyreğinde %10-15 daha yükselerek toplamda altı ayda %30-40’lık bir artışa ulaştı. Bu durum, üretim maliyetlerini doğrudan etkileyerek ürün fiyatlarına yansıtılamadığı takdirde firmaları zarara sürüklüyor.
Enerji Giderleri ve İthalat Vergileri
Yeşil, hammadde fiyatlarındaki artışa ek olarak elektrik ve doğalgaz gibi enerji maliyetlerinin de önemli bir yük oluşturduğunu vurguluyor. Yüksek enerji fiyatları, üretim süreçlerinin maliyetini artırırken, ithal hammaddelere uygulanan vergiler de yerli üreticinin uluslararası arenadaki rekabet gücünü zayıflatıyor. Bu vergilerin yerli üretimi korumaktan ziyade, maliyetleri artırarak sektöre zarar verdiğini belirtiyor.
İhracat ve İstihdama Etkileri
Türkiye, plastik ambalaj sektöründe önemli bir ihracat potansiyeline sahip. Ancak mevcut koşullar bu potansiyeli ciddi şekilde tehdit ediyor:
- İhracat Kaybı: Sektörün yıllık 3-4 milyar dolarlık ihracat hedefi, artan maliyetler nedeniyle sekteye uğramış durumda. Yeşil, “İhracatımızı kaybetmek üzereyiz. Yurt dışındaki müşterilerimiz yavaş yavaş bizden uzaklaşmaya başladı” ifadeleriyle durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
- Kapasite Düşüşü: Birçok fabrika, artan maliyetler ve azalan talepler doğrultusunda %50 kapasiteyle çalışıyor. Bu, atıl kapasite anlamına gelirken, aynı zamanda verimlilik kaybına da yol açıyor.
- İstihdam Riski: Üretimdeki yavaşlama ve fabrikaların düşük kapasiteyle çalışması, istihdamı tehdit ediyor. BURPAS Başkanı Yeşil, sektörün durma noktasına gelmesi halinde işsizliğin artacağından endişe duyduğunu dile getiriyor.
- Rekabet Gücü Kaybı: Yüksek maliyetler ve ithalat vergileri, Türk firmalarının uluslararası rakipleri karşısında dezavantajlı duruma düşmesine neden oluyor. Bu da uzun vadede pazar payı kayıplarına yol açabilir.
Acil Destek Çağrısı
BURPAS Başkanı Ömer Yeşil, sektörün karşılaştığı zorlukların üstesinden gelinebilmesi için acil hükümet desteğine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Yeşil, “Devletimizden destek bekliyoruz. Hammadde ithalatına uygulanan verginin tekrar gözden geçirilmesi ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi gibi adımlar, sektörün nefes almasını sağlayacaktır,” diyerek beklentilerini dile getirdi. Sektör temsilcileri, gerekli adımların atılmaması halinde plastik ambalaj sektörünün daha büyük krizlerle karşı karşıya kalabileceği konusunda uyarıyor.
Borsa Haber olarak, plastik ambalaj sektöründeki bu gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğiz.
