Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO) Başkanı Akgün Altuğ, kentin ihracat yapısının tek bir sektöre, yani otomotive aşırı bağımlı olması nedeniyle önemli riskler taşıdığına dikkat çekti. Altuğ, Sakarya’nın toplam ihracatının yaklaşık yüzde 85’inin otomotiv sektöründen geldiğini belirterek, bu durumun küresel çaptaki chip krizi ve tedarik zinciri kesintileri gibi krizlerde kenti oldukça kırılgan hale getirdiğini vurguladı.
Bu tek yönlü bağımlılığın gelecekte sürdürülebilir bir ekonomik büyüme için tehdit oluşturduğunu ifade eden SATSO Başkanı, Sakarya ekonomisinin dirençli bir yapıya kavuşması adına sektör çeşitlendirmesinin hayati önem taşıdığını belirtti.
Otomotiv Tekeli ve Riskler
Mevcut Durum Nedir?
Sakarya, Türkiye’nin önemli sanayi şehirlerinden biri olmasına rağmen, ihracatında çarpıcı bir şekilde otomotiv sektörüne odaklanmış durumda. Bölgedeki büyük otomotiv üreticileri sayesinde kent, ihracat rakamlarını yüksek tutmayı başarıyor. Ancak bu başarı, aynı zamanda ciddi bir risk faktörünü de beraberinde getiriyor. Akgün Altuğ’un ifadesiyle, toplam ihracatın neredeyse yüzde 85’inin tek bir sektörden gelmesi, küresel piyasalardaki en ufak bir dalgalanmada dahi Sakarya ekonomisinin derinden etkilenmesine yol açabiliyor.
Neden Riskli?
Geçmişte yaşanan küresel chip krizi ve uluslararası tedarik zincirlerindeki aksamalar, otomotiv sektörünün ne kadar hassas olduğunu gözler önüne serdi. Bu tür krizler, üretim bantlarının durmasına, ihracatın düşmesine ve dolayısıyla Sakarya gibi otomotive bağımlı şehirlerin ekonomilerinde ciddi daralmalara neden olabiliyor. Bu durum, şehrin gelecekteki büyüme potansiyelini ve ekonomik istikrarını tehdit ediyor.
Sektörel Çeşitlendirme Çağrısı
Gelecek İçin Hangi Adımlar Atılmalı?
Altuğ, Sakarya’nın sanayi yapısını daha sağlam temellere oturtmak ve sürdürülebilir bir büyüme ivmesi yakalamak adına acil olarak sektörel çeşitlendirmeye gitmesi gerektiğini belirtti. Bu bağlamda, otomotivin yanı sıra yeni ve katma değeri yüksek sektörlerin geliştirilmesi hedefleniyor:
- Savunma Sanayii: Yüksek teknoloji ve stratejik öneme sahip bu sektör, Sakarya için önemli bir alternatif olabilir.
- Kompozit Sektörü: Hafiflik ve dayanıklılık gerektiren birçok alanda kullanılan kompozit malzemeler, büyüyen bir pazar sunuyor.
- Raylı Sistemler: Türkiye’nin ve dünyanın demiryolu altyapı yatırımları göz önüne alındığında, raylı sistemler üretimi ve yan sanayii büyük potansiyel taşıyor.
- İleri Teknoloji Ürünleri: Ar-Ge’ye dayalı, inovatif ürünler üreten sektörler, Sakarya’nın katma değerini artırabilir.
Bu yeni sektörlerin gelişimiyle birlikte, Sakarya’nın küresel pazardaki rekabet gücünün artırılması ve “Sakarya Made” markasının uluslararası alanda tanınırlığının pekiştirilmesi amaçlanıyor.
Lojistik Avantaj ve Mevcut Engeller
Sakarya’nın Güçlü Yönleri Neler?
Sakarya, coğrafi konumu itibarıyla önemli lojistik avantajlara sahip. Karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu ulaşım ağlarına yakınlığı, yeni yatırımlar için cazip bir merkez olmasını sağlıyor. Bu güçlü yönler, çeşitlendirme stratejisinin başarısı için önemli bir zemin hazırlıyor.
Karşılaşılan Temel Zorluklar Neler?
Ancak, bu potansiyelin tam anlamıyla hayata geçirilmesi önünde bazı engeller bulunuyor. Altuğ’un işaret ettiği başlıca zorluklar şunlar:
- Yüksek Enerji Maliyetleri: Üretim maliyetlerini artıran enerji fiyatları, yeni yatırımların önündeki önemli bir bariyer.
- Nitelikli İş Gücü Eksikliği: Yeni ve ileri teknoloji sektörlerinin gerektirdiği özel yetkinliklere sahip iş gücü temininde zorluklar yaşanabiliyor.
Çözüm Önerileri
Nasıl Aşılabilir?
Nitelikli iş gücü eksikliğinin giderilmesi için mesleki ve teknik eğitime ağırlık verilmesi, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğinin altı çiziliyor. Bu sayede, gençlerin yeni nesil üretim teknikleri ve ileri teknoloji alanlarında yetiştirilerek sektörlerin ihtiyaç duyduğu insan kaynağı sağlanabilir. Enerji maliyetleri konusunda ise ulusal düzeyde politikalar ve bölgesel teşvikler bekleniyor.
Sonuç olarak, Sakarya’nın ekonomik geleceği, sadece mevcut başarılarını sürdürmekle kalmayıp, aynı zamanda riskleri dağıtacak stratejik adımlar atmasına bağlı. Otomotivdeki tek yönlü bağımlılıktan kurtulup, daha çeşitli ve katma değerli bir üretim yapısına geçiş, şehrin ekonomik istikrarı ve refahı için kritik bir yol haritası sunuyor.
