Türkiye’nin süs bitkileri sektörü, gelecek hedeflerini büyütmeye devam ediyor. Sektör, 2025 yılı için 160 milyon dolarlık bir ihracat hedefi belirlerken, 2023 yılını 140 milyon dolarlık güçlü bir performansla tamamladı. Bu iddialı hedefe, yıllık ortalama %10’luk bir büyüme hızıyla ulaşılması öngörülüyor.
Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği temsilcileri, sektörün hem iç hem de dış pazardaki potansiyeline dikkat çekiyor. Türkiye’nin coğrafi konumu, iklim çeşitliliği ve genç işgücü, süs bitkileri üretiminde önemli bir avantaj sağlıyor.
Sektörün Mevcut Durumu ve Ekonomiye Katkıları
Süs bitkileri sektörü, Türkiye ekonomisine önemli bir değer katan dinamik bir yapıya sahip. Ülke genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 4.000 firma ile sektör, doğrudan 150 bin, dolaylı olarak ise 350 bin kişiye istihdam sağlıyor. Bu rakamlar, sektörün kırsal kalkınma ve istihdam yaratma potansiyelini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Toplam üretim alanı, 50 bin dekar açık alan ve 10 bin dekar sera olmak üzere yaklaşık 60 bin dekarı buluyor. Sektör, başta peyzaj mimarisi projeleri ve kentsel yeşillendirme çalışmaları olmak üzere artan taleplerle iç piyasada da önemli bir hacme ulaşmış durumda. Türkiye’nin süs bitkileri iç piyasa hacmi, güncel verilere göre 600-700 milyon dolar seviyelerinde seyrediyor.
İhracat Performansı ve Başlıca Pazarlar
Türkiye, süs bitkileri ihracatında geniş bir ürün yelpazesi sunuyor. Fidanlar, dış mekan bitkileri, kesme çiçekler, iç mekan bitkileri ve çiçek soğanları, ihracatın temel kalemlerini oluşturuyor. Ülkemizin süs bitkileri, dünyanın dört bir yanına ulaşıyor.
- Başlıca İhracat Destinasyonları: Hollanda, İngiltere, Almanya, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Irak, Gürcistan, Romanya ve Bulgaristan.
- Yeni Pazarlar: Son yıllarda özellikle Uzak Doğu ve Türki Cumhuriyetler pazarında da Türkiye’nin etkinliği artış gösteriyor.
Sektör, katma değeri yüksek ve niş ürünlerle uluslararası rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Özellikle tasarım ve ar-ge odaklı üretim, bu hedefe ulaşmada kilit rol oynuyor.
Sektörün Karşılaştığı Zorluklar
Her büyüyen sektör gibi, süs bitkileri sektörü de bazı önemli zorluklarla karşı karşıya. Üreticiler, özellikle son dönemde artan girdi maliyetlerinin baskısını hissediyor.
- Artan Girdi Maliyetleri: Enerji, gübre ve işçilik maliyetlerindeki yükseliş, üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
- Lojistik Giderleri: Nakliye ve depolama maliyetlerindeki artış, özellikle ihracat yapan firmalar için önemli bir yük oluşturuyor.
- İklim Değişikliği: Küresel iklim değişikliğinin yol açtığı olumsuz hava koşulları ve doğal afetler, üretim süreçlerini riske atabiliyor.
Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği yetkilileri, bu maliyet artışlarının rekabetçiliği olumsuz etkilediğini ve sürdürülebilir bir büyüme için destekleyici politikalara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Fırsatlar ve Gelecek Vizyonu
Tüm bu zorluklara rağmen, Türkiye süs bitkileri sektörü önünde önemli fırsatlar barındırıyor. İç piyasada kişi başına düşen süs bitkisi tüketiminin artırılması, sektörün büyüme potansiyelini yükseltiyor. Ayrıca, yeni çeşitlerin geliştirilmesi ve katma değeri yüksek ürünlere yönelim, sektörün uluslararası arenadaki konumunu güçlendiriyor.
Çevre bilincinin artması ve kentsel alanlarda yeşil dokuya olan talebin yükselmesi, süs bitkilerine olan ilgiyi daha da artırıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sektöre yönelik destekleyici politikaları ve ihracat teşvikleri, belirlenen 160 milyon dolarlık hedefe ulaşmada kritik bir rol oynuyor. Türkiye süs bitkileri sektörü, güçlü üretim altyapısı ve dinamik yapısıyla hem yurt içinde hem de küresel pazarda önemli bir oyuncu olma vizyonunu kararlılıkla sürdürüyor.
