Türkiye’nin e-mobilite sektörü, elektrikli araç (EV) satışlarındaki rekor artış ve şarj altyapısına yapılan devasa yatırımlarla birlikte İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerin ötesine, Anadolu’nun dört bir yanına yayılmaya başladı. Yerli üretim kapasitesinin de devreye girmesiyle sektör, hem iç pazar dinamiklerini değiştiriyor hem de bölgesel ekonomilere yeni bir soluk getiriyor.
Elektrikli araçların popülaritesi, 2023 yılının ilk yarısında adeta zirve yaptı. Ocak-Haziran döneminde toplam 15.483 adet elektrikli araç satışı gerçekleşirken, bu rakam 2022 yılının tamamındaki 8.256 adetlik satışı neredeyse ikiye katladı. Pazar payı ise 2022’nin ilk yarısındaki %1.3 seviyesinden 2023’ün ilk yarısında %6.9’a sıçrayarak, Türkiye’nin e-mobiliteye geçişte ne kadar hızlı yol aldığını gözler önüne serdi.
Şarj Altyapısı Neden Hayati Önem Taşıyor?
Elektrikli araçların yaygınlaşmasında en kritik faktörlerden biri, şarj altyapısının yeterliliği ve erişilebilirliğidir. Türkiye bu alanda da önemli adımlar atmış durumda. Temmuz 2023 itibarıyla ülke genelinde toplam 6.438 adet şarj istasyonu ve 13.019 adet şarj noktası bulunuyor. Bu noktaların 2.752’si hızlı (DC) şarj imkanı sunarken, 10.267’si normal (AC) şarj kapasitesine sahip.
- Eşarj (EnBW Türkiye): Sektörün öncü firmalarından Eşarj, 2023 sonuna kadar 1.500 adet hızlı şarj istasyonuna ulaşmayı hedefliyor. Bu yatırımlarla Türkiye’nin 81 iline yayılma stratejisi güdülüyor.
- Zorlu Enerji: Bir diğer önemli oyuncu Zorlu Enerji de 2023 sonuna kadar 1.000 adet hızlı şarj istasyonu kurma hedefiyle altyapı gelişimine büyük katkı sağlıyor.
- Diğer Oyuncular: Trugo (Shell & Zorlu Enerji ortaklığı), Vestel, Gersan, Voltrun, Sharz.net ve şarjUP gibi firmalar da pazarın dinamik büyümesini destekliyor.
Bu devasa yatırımlar, sadece büyük şehirlerdeki değil, aynı zamanda Anadolu’daki uzun yolculuklarda da elektrikli araç kullanıcılarına kesintisiz bir deneyim sunmayı amaçlıyor. Turizm güzergahları ve şehirlerarası yollar bu genişleme stratejisinin odak noktalarından.
Yerli Üretim Kapasitesi Nasıl Gelişiyor?
Türkiye’nin e-mobilite ekosistemi, şarj istasyonu üretiminde de önemli bir yerli kapasiteye ulaşıyor. Özellikle güneş enerjisi sektörünün köklü firmalarından CW Enerji, e-mobiliteye 250 milyon TL’lik bir yatırımla adım attı.
- CW Enerji, Antalya Organize Sanayi Bölgesi’nde kurduğu tesislerde yılda 2.000 adet hızlı şarj istasyonu üretimi gerçekleştirebilecek kapasiteye ulaştı.
- Firma, hem donanım hem de yazılım tarafında tamamen yerli ve milli çözümler sunarak Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
- Vestel ve Gersan gibi firmaların da şarj istasyonu üretiminde aktif rol alması, yerli ekosistemin gücünü artırıyor.
Bu yatırımlar, Türkiye’nin sadece elektrikli araç pazarında değil, aynı zamanda bu araçlara hizmet veren teknolojik altyapı üretiminde de bölgesel bir merkez olma potansiyelini güçlendiriyor.
Elektrikli Araç Satışlarındaki Yükselişin Temel Dinamikleri
E-mobilite ekosistemindeki bu hızlı büyümenin ana tetikleyicisi, kuşkusuz elektrikli araç satışlarındaki ivmedir. Yılın ilk yarısında görülen %6.9’luk pazar payı, küresel trendlerle uyumlu bir yükselişi işaret ediyor.
- Togg Etkisi: Türkiye’nin yerli ve milli otomobili Togg, elektrikli araçlara olan ilgiyi önemli ölçüde artırarak satışların lokomotifi haline geldi. Togg’un piyasaya sürülmesi, hem tüketicilerin elektrikli araçlara adaptasyonunu hızlandırdı hem de şarj altyapısı yatırımlarını tetikledi.
- Yabancı Markaların Artan Rekabeti: BMW, Mercedes, MG, Opel, Citroen, Hyundai, Skoda, Leapmotor, Skywell, BYD, Chery, DFSK gibi birçok global marka, Türkiye pazarında elektrikli modellerini daha geniş kitlelere ulaştırıyor. Bu durum, pazar çeşitliliğini ve rekabeti artırarak tüketiciler için daha fazla seçenek sunuyor.
Giderek daha fazla modelin Türkiye pazarına girmesi ve Togg’un üretimini artırmasıyla birlikte, elektrikli araç satışlarının önümüzdeki dönemde de yükselişini sürdürmesi bekleniyor.
E-Mobilite Hangi Şehirlerde Gelişiyor?
E-mobilite altyapısı ve elektrikli araç kullanımı, artık sadece metropollerle sınırlı kalmıyor. Özellikle şarj ağı yatırımları sayesinde Anadolu’nun birçok şehri bu dönüşümün aktif bir parçası haline geliyor.
- Antalya, Konya, Kayseri, Şanlıurfa, Diyarbakır, Erzurum ve Trabzon gibi şehirler, hem kendi içlerindeki kullanımın artması hem de şehirlerarası geçiş noktaları olmaları nedeniyle e-mobilite haritasında önemli yerlere oturuyor.
- Bu yayılım, bölgesel ekonomilere yeni iş kolları ve yatırım fırsatları yaratırken, şehirlerin çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine de katkıda bulunuyor.
Türkiye’nin enerji ve otomotiv sektörlerindeki bu entegre dönüşüm, ülkenin hem ekonomik hem de çevresel hedeflerine ulaşmasında kilit bir rol oynuyor.
