AVM ve perakende sektöründe çalışanların sendikalaşma çabaları engellenirken, ağır çalışma koşullarının giderek kötüleştiği belirtiliyor. KOOP-İŞ Sendikası tarafından yapılan açıklamada, sektördeki kayıt dışı istihdam, uzun mesai saatleri, düşük ücretler ve yetersiz sosyal hakların ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı. Sendika, işveren baskısı ve işten çıkarılma korkusu nedeniyle sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin, bu olumsuz tabloyu daha da derinleştirdiğine dikkat çekti.
Sendika yetkilileri, ekonomik zorluklar ve yüksek işsizliğin işverenler tarafından bir “fırsat” olarak görüldüğünü ve bu durumun çalışanların aleyhine kötüye kullanıldığını ifade etti. Bu koşulların sadece ekonomik değil, aynı zamanda çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler yarattığı bildirildi.
Sorunlar Nelerdir?
KOOP-İŞ Sendikası’nın tespitlerine göre, AVM ve perakende sektöründeki çalışma hayatını olumsuz etkileyen başlıca sorunlar şunlardır:
- Kayıt Dışı İstihdamın Yaygınlaşması: Sigortasız veya eksik sigortalı çalıştırılan işçi sayısında artış yaşanıyor. Bu durum, çalışanların gelecek güvencesini ve sosyal haklarını ortadan kaldırıyor.
- Uzun ve Düzensiz Çalışma Saatleri: Yasalara aykırı bir şekilde uzun saatler çalıştırılan işçiler, fazla mesai ücretlerini de düzenli alamamaktan şikayetçi. Yoğun ve esnek çalışma saatleri, sosyal yaşamlarını olumsuz etkiliyor.
- Düşük Ücret Politikası: Yaşam maliyetlerinin artışına rağmen, sektörde ödenen ücretler asgari yaşam standartlarının altında kalıyor. Bu durum, çalışanları geçim sıkıntısıyla baş başa bırakıyor.
- Yetersiz Sosyal Haklar: Yemek, yol, dinlenme gibi temel sosyal haklar konusunda ciddi eksiklikler bulunuyor. Birçok işyerinde bu haklar tam olarak sağlanmıyor.
- Psikolojik Baskı ve Mobbing: Yoğun müşteri trafiği, satış hedefleri ve işveren baskısı nedeniyle çalışanlar sürekli bir stres ve baskı altında. Mobbing olaylarının da arttığı gözlemleniyor.
- Sendikal Örgütlenmeye Engel: İşverenlerin sendikalaşmaya karşı tutumu, işten atılma korkusu ve yasal boşluklar, çalışanların sendikal haklarını kullanmasını engelliyor. Bu durum, çalışanların haklarını arama konusunda yalnız kalmalarına neden oluyor.
Çalışanların Durumu Neden Kötüleşiyor?
Sendikanın değerlendirmesine göre, AVM ve perakende sektöründe çalışanların durumunun kötüleşmesinin temel nedeni, işverenlerin mevcut ekonomik koşullar ve yüksek işsizlik oranını kendi çıkarlarına kullanmalarıdır. İş gücüne olan talebin artması ve alternatif iş imkanlarının kısıtlı olması, işverenlere pazarlık gücü vermekte ve çalışanları daha kötü koşulları kabul etmeye zorlamaktadır. Ayrıca, denetim mekanizmalarındaki yetersizlikler de işverenlerin mevzuata aykırı uygulamalarını sürdürmesine zemin hazırlamaktadır.
KOOP-İŞ’ten Hükümete ve Bakanlıklara Çağrı
KOOP-İŞ Sendikası, AVM ve perakende sektöründeki bu ağır tablonun düzelmesi için acil önlemler alınması gerektiğini belirterek, hükümete ve ilgili bakanlıklara bir dizi çağrıda bulundu:
- Etkin Denetimler: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile diğer ilgili kurumlar tarafından sektörde daha sıkı ve etkin denetimler yapılmalı, mevzuata aykırı uygulamalar derhal tespit edilerek yaptırım uygulanmalıdır.
- Sendikal Örgütlenmeye Destek: Çalışanların sendikalaşma hakkı güvence altına alınmalı, işverenlerin sendikal örgütlenmeyi engelleme çabaları cezalandırılmalıdır. Sendikal örgütlenmenin önündeki yasal ve fiili engeller kaldırılmalıdır.
- Caydırıcı Yaptırımlar: Kayıt dışı istihdam, uzun çalışma saatleri ve düşük ücret gibi uygulamalara karşı uygulanan cezalar artırılmalı ve caydırıcı hale getirilmelidir.
- Çalışma Barışının Korunması: Sektördeki çalışma barışının ve sosyal adaletin sağlanması için tüm paydaşların katılımıyla kapsamlı bir strateji belirlenmelidir.
Sendika, bu adımların atılmaması halinde sektördeki sorunların daha da derinleşeceği ve bunun hem çalışanlar hem de genel ekonomi üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı uyarısında bulundu.
